پونه

پونه، فودنه، پودنه، فودنج یا فود از گیاهان خانواده نعنائیان است. گیاهی است از سرده نعنا و تیره لب گلی‌ها و له شده برگ‌های آن عطر نعنا دارد. در زبان ترکی به آن یارپیز (yarpiz) گفته می‌شود. پونه جزو داروهای مورد استفاده در طب سنتی، قاعده آور، سقط کننده جنین، و جزو گیاهان دارویی است، اما برای کبد سمی است و باعث مرگ برخی از افراد شده‌است. اسانس آن در صنعت عطر‌سازی کاربرد دارد و دارای ماده سمی پولِگون است.

فرهنگستان زبان فارسی این گیاه را «خالواش» و «نعنا خالواش» نامیده و در توصیف آن آورده‌است: گونه‌ای نعنا به شکل خوابیده یا خیزان با ساقه‌های متعدد و پوشیده از کرک‌های متراکم و گسترده؛ پهنک برگ‌ها تخم‌مرغی، به طول ۵ تا ۲۰ میلی‌متر و حاشیهٔ صاف یا کم و بیش دندانه‌دار است و گل‌آذین آن دارای چرخه‌های کروی و گل‌های غالباً بنفش و به‌ندرت سفید است که با فاصله از یکدیگر و پرشمار در محور برگ‌ها و در طول ساقه قرار گرفته‌اند.

پونه گیاه کمیابی نیست و درغذاهای مختلف استفاده می‌شود و قرن‌هاست که این ادویه به عنوان گیاه دارویی کاربرد دارد، این گیاه انواع بیماری‌ها بخصوص بیماری های عفونی را درمان می‌کند.

خواص چای پونه

 

خواص پونه 

بر اساس مستندات علمی خواص پونه کوهی به علت وجود ترکیبات ارزشمند غذایی بی شمار بوده و شامل موارد زیر می باشد:

 

درمان مشکلات کبدی

برای درمان مشکلات کبدی استفاده از این گیاه به علت پاکسازی کبد از سموم و تسریع فرایند حذف مواد زائد از کبد بسیار سودمند است . شما می توانید دمکرده ساقه گلدار پونه کوهی را به عنوان یک داروی موثر برطرف کننده اختلالات کبدی مصرف نمایید.

درمان اختلالات گوارشی

دمکرده این گیاه تقویت کننده خوبی برای جهاز هاضمه می باشد .در واقع مصرف این دمنوش در درمان درد معده ،نفخ معده ،کرم معده و ترش کردن معده موثر بوده و به علت دارا بودن فیبر فراوان در سلامت کلی دستگاه گوارش اثر سودبخشی دارد . همچنین دمکرده این گیاه در درمان اسهال و حتی اسهال خونی موثر است و سلامتی روده ها را تضمین خواهد نمود.

تقویت سیستم ایمنی بدن

وجود ترکیباتی آنتی اکسیدانی به نام های رزمارینیک اسید و تیمول، در این گیاه سبب تقویت سیستم ایمنی بدن و جلوگیری از بروز بیماری های اتوایمیون مانند روماتیسم خواهد شد .برای بهره مندی از خواص این گیاه در درمان نقرس و روماتیسم از حمام دمکرده پونه کوهی استفاده کنید و در هنگام استحمام عضلات خود را به آرامی ماساژ دهید .

بدین منظور ۲۵۰ گرم از ساقه های خشک و گلدار این گیاه را در دو لیتر آب جوش بریزید و ۱۲ دقیقه کنار بگذارید تا کاملا دم بکشد سپس آن را صاف کرده و بعد آن را در یک وان پر از آب گرم بریزید و راحت درون وان دراز بکشید .با استفاده از این حمام علاوه بر رفع مشکلات یاد شده خستگی های عصبی شما نیز برطرف شده و به جای عصبانیت بسیار با نشاط خواهید شد.

پونه

درمان درد و ناراحتی های گلو

۶۰ گرم از ساقه های خشک و گلدار این گیاه را درون آب جوش ریخته و کنار بگذارید تا دم بکشد سپس آن را صاف نموده و قبل از سرد شدن آن را غرغره کنید این عمل را روزانه دوبار تکرار کنید. برای درمان سرفه، درمان سرماخوردگی ناشی از عفونت های ویروسی، درمان گلودرد و برطرف نمودن تب های خفیف می توانید روی این گیاه حساب ویژه ای باز کنید.

مواد شیمیایی خاص موجود در این گیاه مانند تیمول، لیمونن، اوسیمن علاوه بر ایجاد رایحه‌ای خوش‌بو در درمان سرماخوردگی ها و علایم ناشی از آن بسیار موثر عمل می‌کنند.

درمان عفونت

خواص پونه کوهی برای عفونت بی شمار است و به دلیل دارا بودن تیمول و ترکیب دیگری به نام کارواکرول از بدن در برابر طیف وسیعی از باکتری‌ ها و عفونت ها محافظت کند. در واقع پونه کوهی برای عفونت یک عامل تحریک کننده به شمار می آیدکه می‌تواند تولید سلول‌ های سفید خون را افزایش داده و روند بهبود بیماری ها را سرعت بخشد.

درمان ناراحتی های عصبی

این گیاه در درمان ناراحتی های عصبی و داشتن خوابی راحت بسیار سودمند است .تیمول موجود در آن سبب آرامسازی ذهن و بدن خواهد شد .با استحمام در وانی که حاوی دمکرده این گیاه است می توانید آرامش را به وجودتان بازگدانده و استرس ها را از خود دور سازید .

درمان زخم های حاصله از واریس

شست و شوی زخم های واریسی با دمکرده این گیاه سبب التیام خواهد شد .بهتر است روزانه دوبار رگ های واریسی خود را در وان با این دمکرده ماساژ دهید تا سریعتر بهبود یابید.

درمان بی اشتهایی

۲۰گرم ساقه های خشک و گلدار این گیاه را در یک لیتر آب جوش بریزید و مدت ۱۲ دقیقه کنار بگذارید تا دم بکشد سپس آن را صاف کرده و با عسل شیرین سازید و همه روزه قبل از هر عده غذایی یک فنجان از آن را بنوشید .این دمکرده اشتها آور و مقوی است و در درمان بیماری کم خونی نیز بسیار سودمند است .

سلامت قلب و عروق

اسیدهای چرب امگا ۳ موجود در این گیاه در کاهش کلسترول و تنظیم فشار خون موثر بوده و می‌تواند التهاب را در سیستم قلبی و عروقی کاهش داده و بدینوسیله از آمبولی، تصلب شرایین، حمله‌ی قلبی، و سکته‌ی مغزی جلوگیری کند.

محافظت از استخوان ها

محافظت از استخوان ها از دیگر فواید پونه کوهی است .این گیاه به علت دارا بودن سطح بالایی از منگنز،کلسیم و منیزیم از استخوان ها محافظت نموده و از استخوان ها در برابر خطر پوکی استخوان محافظت می کند.

سایر خواص پونه کوهی

  •     ضد التهاب
  •     ضد سرطان
  •     مفید برای سلامت پوست و مو
  •     تسریع فرایند سوخت و ساز بدن
  •     درمان اختلالات مجاری ادراری
  •     افزایش سطح هموگلوبین در خون
  •     درمان مشکلات مربوط به قاعدگی
  •     درمان مشکلات مربوط به یائسگی

 

طبع پونه

پونه طبیعتی گرم و خشک داشته و مصرف زیادی در بین خانواده‌های ایرانی دارد. ترکیب اصلی موجود در این گیاه، اسانس روغنی فرار یا روغن منتول است. به علاوه در اعضای این گیاه مقداری تانن، مواد رزینی و قند نیز وجود دارد و حاوی مقدار زیادی ویتامین است.

گیاه پونه در فصل گرما می‌روید، اما سایه روشن را بهتر می‌تواند تحمل کند. این گیاه در خاک‌های مرطوب و غنی از مواد آلی مانند کود برگ به خوبی رشد می‌کند.

دمنوش پونه

موارد استفاده از دمنوش پونه

دمنوش و چای گیاهی پونه را برای رفع مشکلاتی همچون، رفع افسردگی، شپش، آنفلوآنزا، زخم، آلرژی، سوختگی، خستگی، یبوست، قارچ، سرفه، سردرد، تورم غدد یا برونشیت و انگل استفاده کرد.

دستور تهیه دمنوش پونه

برای تهیه دمنوش پونه، باید یک قاشق غذاخوری سرخالی از برگ یا گل پونه تازه یا یک قاشق چای‌خوری برگ پونه خشک‌شده را درون یک لیوان بریزید و یک فنجان آب جوش را به آن اضافه کنید، سپس صبر کنید تا به مدت ۱۰ دقیقه دَم بکشد؛ بعد از صافی رد کنید و با عسل ترکیب کرده و بنوشید.

دیگر فواید و خواص گیاه و دمنوش پونه:

  • به یاد داشته باشید که پونه کوهی بی‌اشت‌هایی و ضعف معده را هم از بین می‌برد و سکسکه را تسکین می‌دهد.
  • مصرف خوراکی پونه به درمان بیماری‌های گوارشی کمک می‌کند. همچنین پونه با دفع گاز‌های انباشته شده در روده به بهبود نفخ شکم کمک می‌کند.
  • پونه یکی از درمان‌های عالی برای تسکین و کاهش درد‌های معده به شمار می‌رود.
  • پونه تب بُر است و به درمان آنفلوآنزا و سرماخوردگی کمک می‌کند.
  • پونه به کاهش درد‌های عضلانی کمک می‌کند.
  • پونه برای کسانی که میزان اسید اوریک بالایی دارند، نیز گزینه‌ای مناسب است. پونه با کاهش اسید اوریک به جلوگیری از بیماری‌هایی که ذکر کردیم، کمک می‌کند.
  • مصرف پونه برای بهبود عفونت‌های مجاری ادراری، کلیه و رحم توصیه می‌شود.
  • پونه آرام بخش و مُسکن خوبی است. دمنوش پونه به ایجاد آرامش، کاهش عصبانیت و بهبود مشکلات خواب کمک می‌کند.
  •  
موارد منع مصرف پونه کوهی

مهم ترین مضرات پونه کوهی شامل موارد زیر می باشد .البته بیشترین عوارض پونه کوهی در اثر زیاده روی در مصرف این گیاه ایجاد می شود که عبارتند از:

  •  مصرف پونه باعث ازدیاد تعریق در بدن می‌شود.
  •  استفاده از این گیاه در بعضی افراد باعث تشدید سردرد می شود.
  •  افراد دارای آلرژی غذایی ممکن است نسبت به این گیاه حساسیت داشته باشند .
  •  مصرف این گیاه در دوران بارداری سبب سقط جنین خواهد شد.
  •  همچنین برای در امان ماندن از مضرات روغن پونه کوهی حتما آن را رقیق نمایید .

منابع: شما نیوزویکی پدیاباشگاه خبرنگاری جوان

برچسب‌ها:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن
مقایسه
چت
درخدمت هستیم.
سلام، چطور میتونم کمکتون کنم؟